Domatesin Sağlığa 6 Faydası Ve Besin Değerleri

Yorum Yap
8 dk okuma süresi
13 Nisan 2019

Konuyu Oyla!

Yorum Yap

Bugün dünyada 2000’den fazla farklı domates türünün yetiştirildiğini biliyor muydunuz? Muhtemelen daha önce duymamışsınızdır, botanik olarak konuşursak, domatesler aslında bir sebze değil, meyvedir.

Domatesin, Meksika’da M.Ö. 500 yıllarında, Aztekler için temel bir mahsul olduğu, fasulye ve mısırla birlikte yenen uzun bir geçmişi vardır. Mesoamerica bölgesindeki Aztekler ve diğer insanlar, hafif tatlı “meyveleri” çok çeşitli şekillerde kullanıyorlardı ve hatta domateslere manevi açıdan saygı duyuyorlardır. Domates tohumlarının “kehanet gücü ile kutsanmış” olduğuna inanılıyordu.

Domates, lezzetli, tüketimi kolay antienflamatuar yiyeceklerden biridir.

Domatesin Besin Değerleri ve Domates Çeşitleri

Domates (bilimsel adı Solanum lycopersicum olan ), biber, patlıcan ve patates gibi sebzeleri de içeren, Solanaceae adlı sebze ailesinin bir üyesidir.

Türkiye, Çin, Hindistan ve ABD dünya çapında lider domates yetiştiricileridir. Dünyada yetişen domates çeşitlerinden bazıları şunlardır:

  • Salkım domates
  • Oturak domates
  • Kiraz domates
  • Ayaş domates
  • Pembe domates
  • Armut domates
  • Çizgili domates

Bir orta boy kırmızı, olgunlaşmış, çiğ domates (yaklaşık 123 gram) yaklaşık şunları içerir:

  • 22.1 kalori
  • 4.8 gram karbonhidrat
  • 1.1 gram protein
  • 0.2 gram yağ
  • 1,5 gram lif
  • 15.6 miligram C vitamini
  • 1.025 uluslararası birim A vitamini
  • 9.7 mikrogram K vitamini
  • 292 miligram potasyum
  • 0.1 miligram manganez
  • 0.1 miligram B6 vitamini
  • 18.4 mikrogram folat

Domates aynı zamanda E vitamini, niasin, pantotenik asit, kolin, betain, kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor, çinko, bakır ve daha fazlasını içerir.

Domateste Bulunan Likopenin Faydaları

Domates kalorisi düşük, iyi bir C vitamini ve K vitamini kaynağı, aynı zamanda yüksek antioksidan ve dünyadaki en iyi besin kaynaklarından biri olarak kabul edilen likopen kaynağı.

Likopen, gelişmiş bağışıklık ve kanser riskinin azalmasıyla yakından ilişkilidir. Her ne kadar çoğu insan likopeni derin renkli kırmızı domateslerle ilişkilendirse de, organik sarı, yeşil veya turuncu domateslerde eşit derecede yüksek miktarda bulunduğuna inanılmaktadır.

Domateste bulunan likopen, kanserli tümör büyümesini durduracak şekilde iyi araştırılmış yararlı etkilere sahiptir. Çalışmalara katılan kanserli yetişkinler genellikle yüksek dozda likopen ile takviye edildiğinde kanser regresyonu ve tümör malignitesi belirtileri gösterir.

Araştırmalar, hali hazırda prostat kanseri olan erkeklere likopen takviyeleri verildiğinde, likopen tümörlerin boyutunu azaltmaya ve kanserli hücrelerin yayılmasını durdurmaya yardımcı olduğunu göstermiştir.

Likopen, prostat kanserini önleme konusunda çok araştırılmış olsa da, diğer kanser türlerine karşı savunma yapmak için de faydalıdır. Güçlü kanıtlar yüksek likopen alımının akciğer, mide, kolon, oral, meme ve rahim ağzı kanserlerine karşı korunmaya yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Ek olarak, domates potasyum ve fosforun yanı sıra diğer birçok antioksidan formunu ve çok çeşitli vitaminleri sağlar.

Domatesin Sağlığa 6 Faydası

Kanserle Mücadele Eden Antioksidanlarla Yüklüdür

Geçtiğimiz birkaç yıl boyunca yapılan araştırmalar, daha çok domates yiyen insanların, erkeklerde en sık görülen kanser türü olan prostat kanserinden muzdarip olma ihtimalinin daha düşük olduğunu ortaya koymuştur. Pişirilmiş domates kanserle mücadelede özellikle faydalıdır çünkü bir kez pişirildiğinde (özellikle zeytinyağı gibi bir yağ kaynağında), zengin bir likopen adı verilen karotenoid antioksidan kaynağı daha da elde edilebilir hale gelir.

Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından yürütülen 1990’lı yıllara dayanan çalışmalar, domates yiyen erkeklerin, domates yemeyenlere göre prostat kanseri gelişme riskinden çok daha düşük olduğunu buldu. Erkeklerin bir kısmı, domates suyu, domates sosu ve çiğ domates gibi kaynaklar da dahil olmak üzere, haftada 10 porsiyon (veya daha fazla) domates yiyordu. En az beş çalışma, yüksek domates veya likopen tüketimi ile bağlantılı prostat kanseri riskinde %30 ila %40 azalmayı desteklemektedir.

Royal Victoria Hastanesi tarafından yayınlanan büyük bir raporda kanser önleme için domates, domates ürünleri veya likopen kullanımı ile ilgili 11 vaka kontrol çalışması ve 10 kohort çalışması incelenmiştir. Araştırmacılar, domatesin, özellikle de yüksek miktarlarda yenildiğinde önemli bir koruma sağladığını buldular.

Likopenin yanı sıra domates beslenmesi, yaygın kronik hastalıklarla savaşmaya yardımcı olabilecek çeşitli diğer güçlü fitokimyasallar içerir. Örneğin, araştırmalar, domateslerde bulunan fenolik asitlerin, vücutta nitrozamin bileşiklerinin oluşumunu önleme yeteneklerinden dolayı akciğer kanseri ile savaşma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.

Doğal bir Anti-İnflamatuar Olarak Çalışır

Domatesin derin rengi, yüksek iltihapla savaşan antioksidanlar için iyi bir göstergedir. Pek çok beslenme uzmanının “renkli beslenin” demesinin tam nedeni budur. Domates, özellikle parlak renkli meyve ve sebzelerde bir arada bulunan antioksidanlar zeta-karoten, fitoen ve fitofluen üçlüsü ile bilinir.

Bu bitki besleyicileri hastalığa neden olan iltihaplanmanın azaltılmasına yardımcı olur ve böylece kalp hastalığı, kanser, diyabet, artrit ve bilişsel gerileme gibi yaşa bağlı hastalıkları yavaşlatır.

Bununla birlikte, domateslerin işlenmesinin bu anti-enflamatuar besinlerin biyoyararlanımını önemli ölçüde etkileyebileceğini unutmayın. Homojenizasyon, yüksek ısıl işlem / pişirme ve işlenmiş domates ürünlerine yağ dahil edilmesi, likopen biyoyararlanımının artmasına neden olur. Ne yazık ki, aynı zamanda, bu işlemler diğer hassas besin maddelerinde önemli kayıplara neden olabilir. Bu nedenle, hem çiğ hem de pişmiş domatesleri düzenli olarak yemek iyi bir fikirdir.

Kalp Sağlığını Geliştirmeye Yardımcı Olur

Kalp sağlığıyla ilgili risk altındaysanız domates neden sizin için iyi? Domatesin antioksidanları, özellikle likopen, serbest radikal hasarlarıyla mücadele ettiği ve böylece kalbi oksidatif strese karşı koruduğu bilinmektedir. Bu, kalp hastalığıyla ilgili koruma sağlar ve kalp krizi veya felç riskini azaltır. Kalp hastalığı dünyada 1 numaralı ölüm nedeni olduğu için bu çok önemli.

Bazı çalışmalar, antioksidan bakımından zengin domates özü ile yapılan tedavinin, yüksek tansiyonu azaltabileceğini, kolesterolü doğal olarak azaltabileceğini ve kan damarı sağlığını iyileştirebileceğini keşfetti.

2002 yılında yapılan bir çalışmada, bir hafta boyunca domates suyu, domates sosu ve yumuşak jel kapsülleri şeklinde likopen tüketen sağlıklı yetişkinlerin, kontrol gruplarına kıyasla anlamlı derecede düşük LDL oksitlenmiş kolesterol seviyelerine sahip oldukları bulundu. Kalp sağlığını iyileştiren domatesler için olası mekanizmalar, gelişmiş LDL degradasyonu, LDL partikül büyüklüğü ve kompozisyonu, daha az plak birikimi ve değiştirilmiş kan damarı fonksiyonunu içerir.

Araştırmacılar, domateslerde bulunan birçok besleyicinin kısmen ayrı ayrı işlediğini, ayrıca lipoproteinleri ve vasküler hücreleri oksidasyondan korumak için birçok şekilde birlikte çalıştığını anlıyorlar. Örneğin, domateslerde bulunan lutein ayrıca arterlerin kalınlaşmasının önlenmesine veya yavaşlamasına yardımcı olabilir.

Oksidasyon, ateroskleroz gelişimi veya kardiyovasküler hastalığa yol açabilecek arterlerin sertleşmesi ve kalınlaşması için en yaygın olarak kabul edilen teoridir. Domates de iyi bir potasyum kaynağıdır ve düşük potasyum alımı nedeniyle kan basıncı problemlerinin önlenmesine yardımcı olabilir.

Göz Sağlığının Korunmasına Yardımcı Olur

Domateslerde lutein adı verilen koruyucu bir bileşik bulunur ve gözleriniz için çok sağlıklıdır. Lutein sıklıkla göz sağlığı ile ilgili olarak incelenir, çünkü gözün retinasını sağlıklı görme sağlayarak korur. Retina, özellikle UV ışınlarının uzun süreli hasar görmesi ve diğer faktörlerden kaynaklanan oksidatif stres nedeniyle yaşlılıkta korunmasızdır. Vücutta bulunan birçok karotenoid arasında, ışığın makula lutea adı verilen merceğe odaklandığı gözün o kısmında sadece lutein ve zeaksantin bulunur.

Araştırmalar domateslerdeki luteinin doğal bir maküler dejenerasyon tedavisi gibi davranabileceğini göstermektedir. Maküler dejenerasyonun yaşlı erişkinlerde körlüğün önde gelen nedeni olduğunu unutmayın. Maküler dejenerasyon için yüksek risk altında olmayan insanlar için, domates yemek vizyonun iyileştirilmesine ve kataraktların veya hassas göz dokusunun genel bozulmasının önlenmesine yardımcı olmak için iyi bir yoldur.

Cilt Sağlığına Katkı Sağlar

Cilt kanserine karşı gıda ile savaşmaya gelince, domates listenizin başında yer almalıdır. Domates mükemmel bir C vitamini kaynağıdır ve C vitamini cildin bağışıklık, elastikiyet, görünüm ve ten rengini yaşlılıkta güçlü tutmak için çok önemlidir.

Unutulmaması gereken bir nokta, domatesteki C vitamininin, domates tohumlarını çevreleyen jel benzeri maddede yoğunlaştığıdır. Bu değerli meyve suyunun çok fazla “sızmasına” ve domatesleri keserken israf olmamasına dikkat edin.

Domatesteki lutein cilt sağlığına da fayda sağlar. Lutein ciltte doğal olarak bulunur ve hayvan çalışmaları, luteinin hafif kaynaklı cilt hasarına veya cilt kanserine karşı, özellikle ultraviyole dalga boylarına karşı önemli korumasının kanıtıdır.

Kemik Sağlığını Korumaya Yardımcı Olur

Likopen, özellikle yaşlılarda, daha iyi kemik sağlığıyla ilişkilendirilmiştir. Yaşlı kadınların diyetlerindeki diyet likopen kaynaklarının etkilerini araştıran bir araştırma, önemli likopen alımından yoksun olanların, kemikle ilişkili hastalıklar ve muhtemelen osteoporoz için daha yüksek risk altında olduğunu bulmuştur. Bu nedenle, domates ve diğer likopen içeren yiyeceklerin, yaşlanma karşıtı, iyileştirici bir diyetin parçası olarak önerilmesi olağandır. Domates ayrıca manganez, fosfor ve kemik yapıcı K vitamini gibi iyi bir besin kaynağıdır.

İÇERİĞİ KAYNAK GÖSTEREREK SİTENİZDE YAYINLAYABİLİRSİNİZ! UNUTMAYIN BÜYÜK SİTE OLMANIZ İÇERİĞİ İZİNSİZ ALMANIZ ANLAMINA GELMİYOR
Yorumlar (0)

* Yorumların Onaylanması İçin Türkçe Yazım Kurallarına Dikkat Edin!

Hakkımızda

Aktuelbilgiler.com ziyaretçiler için hazırlanmış bilgi sitesi olup, nitelikli bilgiler sunmayı hedefleyen bir oluşumdur.
Sitemiz genel olarak geniş bir arşiv oluşturmak maksadı ile yayın hayatına başlayıp bilinenleri daha da detaylarına inerek son kullanıcıya ulaştırmayı hedeflemektedir.

Sitemiz basın ahlak ilkelerine uymaya söz vermiştir. devamını oku

Aktüel Bilgiler © 2018 Tüm Hakları Saklıdır Gizlilik Politikası | Hakkımızda | Künye | İletişim